| مشابه این الکترود در استاندارد های ISO | |
|---|---|
| E9018-B91 | AWS/ASME SFA-5.5 |
| E6218-B91 | AWS/ASME SFA-5.5M |
| ECrMo91 | ISO 3580-A |
| E6218-9C1MV | ISO 3580-B |
| W50428 | UNS Number |
| برای اطلاعات بیشتر و آشنایی با تفاوتهای اصلی نامگذاری الکترودهای جوشکاری در استانداردهای AWS و ISO قسمت “الکترودهای مشابه در استانداردهای ISO” ، صفحه آخر پیوست “معرفی” را مطالعه نمایید. | |
در قسمت Annex استاندارد AWS A5.5 در بخش A7.1.2 در مورد الکترودهای با پسوند BXL , BX توضیح داده شده است. قسمتی که به این الکترود مربوط میشود نیر در ادامه آورده میشود.
A7.1.2 – الکترودهای: (Cr-Mo Steel) EXXXX-BX and EXXXX-BXL این الکترودهای کم هیدروژن ، فلز جوشی تولید می کنند که برای تولید فلز جوش برای سرویس در دمای بالا و به منظور تطبیق با خواص فلزات پایه معمولی Cr-Mo طراحی شده اند که برخی از آنها در جدول 6 نشان داده شده است. از آنجایی که تمام الکترودهای Cr-Mo فلز جوشی تولید می کنند که در هوای ساکن سخت می شود، برای اکثر کاربردها هم پیش گرما و هم PWHT نیاز است. حداقل مقاومت به ضربه برای هیچ یک از طبقه بندی الکترودهای Cr-Mo مشخص و الزام نشده است. در حالی که می توان الکترودهای Cr-Mo را با حداقل مقدار مقاومت به ضربه در دمای محیط تا 32 درجه فارنهایت [0°C] بدست آورد، مقادیر و آزمایش های خاص باید بین خریدار و تامین کننده توافق شود.
A7.1.2.6. الکترودهایE9018-B91 [E6218-B91] (formerly E9018-B9)
این الکترود که قبلاً به عنوان E9018-B9 [E6218-B9] طبقه بندی می شد، یک الکترود کم هیدروژن با ترکیب اسمی 9% کروم- 1% مولیبدن، اصلاح شده با نیوبیم (کلمبیوم) و وانادیم است که برای ایجاد و بهبود استحکام خزش، چقرمگی، عمر خستگی و مقاومت در برابر اکسیداسیون و خوردگی در دماهای بالا طراحی شده است. با توجه به خواص دما بالای این آلیاژ، قطعاتی که در حال حاضر از فولادهای زنگ نزن و فریتی ساخته میشوند رامیتوان از این آلیاژ ساخت (جوشکاری کرد) که مشکلات مرتبط با جوشهای غیرهمجنس را از بین ببرد.علاوه بر الزامات طبقه بندی در این مشخصات، چقرمگی ضربه یا خواص مقاومت خزشی در دمای بالا ممکن است تعیین شود. به دلیل تأثیر مقادیر مختلف کربن و نیوبیم (کلمبیوم)، آزمون باید بین خریدار و تامین کننده توافق شود. عملیات حرارتی این آلیاژ حیاتی است و باید به دقت کنترل شود. دمایی که در آن ریزساختار بطورکامل تبدیل به مارتنزیت (Mf) میشود نسبتاً پایین است. برای کاربردهایی که به شکل پذیری و مقاومت خزشی بهینه نیاز دارند، باید اجازه داد که جوشکاری به اندازه کافی خنک شود تا تبدیل به مارتنزیت به حداکثر برسد. حداکثر دمای مجاز برای عملیات حرارتی پس از جوشکاری نیز بسیار مهم است زیرا دمای تبدیل پایین تر (Ac1) نیز نسبتاً پایین است (رابط پلاس : منظورش اینه که مراقب باشیم که در اثر عملیات حرارتی یه وقتی دمای Ac1 رو عبور نکنیم و دچار استحاله نشه.) برای کمک به انجام عملیات حرارتی مناسب پس از جوشکاری، محدودیتMn + Ni اعمال شده است (جدول 2، یادداشتg را ببینید). ترکیب منگنز و نیکل دمایAc1 را تا حدی کاهش می دهد که دمایPWHT به Ac1 نزدیک می شود و احتمالاً باعث تغییر جزئی ریزساختار می شود. با محدود کردن Mn + Ni، دمایPWHT به اندازه کافی کمتر از Ac1 خواهد بود تا از این تبدیل جزئی جلوگیری شود.
(رابط پلاس : درواقع محدود کردن مجموع منگنز و نیکل فاصله Ac1 و دمای PWHT را بیشترمیکنه و از انجام استحاله در فرآیند عملیات حرارتی جلوگیری میشه)
برای اطلاعات بیشتر در مورد معرفی کلی الکترودهای این بخش پیوست “معرفی” را مطالعه نمایید.
جدول زیر Table1 از استاندارد AWS A5.5 مشخصات روکش الکترود ، وضعیتهایی که باید قابل جوشکاری باشد و نوع جریان جوشکاری را نشان میدهد.
| A5.5 Table 1 | |||
|---|---|---|---|
| Electrode Classification طبقه بندی الکترود |
|||
| Type of Current نوع جریان |
Welding Position for Classification وضعیت جوشکاری برای طبقه بندی |
Type of Covering نوع روکش |
AWS Classification طبقه بندی استاندارد AWS |
| AC , DCEP جریان مستقیم انبر مثبت ، جریان متناوب |
F, V , OH , H تخت ، عمودی ، سقفی ، افقی |
Low hydrogen potassium , iron powder کم هیدروژن پتاسیمی دارای پودر آهن |
E9018-B91 (E6218-B91) |
برای اطلاعات بیشتر پیوست “طبقه بندی الکترود” را مطالعه نمایید.
جدول زیر Table5 از استاندارد AWS A5.5 آزمونهای اجباری که برای تایید الکترود لازم میباشد را مشخص کرده است. این آزمونها شامل آنالیز ترکیب شیمیایی ، آزمون خواص مکانیکی (شامل آزمونهای کشش و ضربه) ، آزمون رادیوگرافی ، آزمون جوش گوشه و آزمون رطوبت روکش الکترود است. وضعیت انجام جوشکاریها هم مشخص شده است. همانطور که می بینید برای بعضی قطرها انجام آزمون را لازم نمیداند (NR¹) البته این به شرطی است که حداقل دو قطر دیگر مورد آزمایش قرار بگیرد.
| A5.5 Table 5 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Required Test آزمونهای اجباری |
|||||||
| Welding Position for Test Assembly وضعیت جوشکاری |
Electrode Size (mm) قطر الکترود (میلیمتر) |
Type of Current جریان و قطبیت |
AWS Classification طبقه بندی استاندارد AWS |
||||
| Moisture Test آزمون رطوبت (روکش) |
Fillet Weld Test آزمون جوش گوشه |
Impact Test آزمون ضربه |
& Soundness Test All-Weld-Metal Tension Test آزمون رادیوگرافی و آزمون کشش |
Chemical Analysis آنالیز شیمیایی |
|||
| NR¹ | NR¹ | NR¹ | NR¹ | NR¹ | 2.5 – 3.2 | AC and DCEP (جریان متناوب و جریان مستقیم انبر مثبت) |
E9018-B91
(E6218-B91) |
| R | V,OH | (NR¹) | F | F | 4 | ||
| NR¹ | H | (NR¹) | F | NR¹ | 5 | ||
| NR¹ | NR¹ | NR¹ | NR¹ | NR¹ | 7/32 in | ||
| R | H | (NR¹) | F | F | 6 | ||
برای جواب به این سووال و دریافت اطلاعات بیشتر پیوست “آزمونهای اجباری” را مطالعه نمایید.
جدول زیر Table2 از استاندارد AWS A5.5 مقادیر و محدودیتهای عناصر شیمیایی فلز جوش خالص را نشان میدهد.
| A5.5 Table 2 | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Chemical Composition Requirement for Weld Metal ترکیب شیمیایی مورد نیاز فلز جوش خالص |
|||||||||||
| Other Required Elements | Mo مولیبدن |
Cr کروم |
Ni نیکل |
S گوگرد |
P فسفر |
Si سیلسیم |
Mn منگنز |
C کربن |
UNS Number | AWS Classification طبقه بندی استانداردAWS |
|
| Amount | Element | ||||||||||
| 0.15-0.3
0.25 0.04 0.02-0.1 0.02-0.07 |
V
Cu Al Nb N |
0.85
1.2 |
8.0
10.5 |
0.8 | 0.01 | 0.01 | 0.3 | 1.2 | 0.08
0.13 |
W50428 | E9018-B91
(E6218-B91) |
برای اطلاعات بیشتر پیوست “ترکیب شیمیایی” را مطالعه نمایید.
جدولهای زیر، Table 3 و Table 4 از استاندارد AWS A5.5 الزامات آزمون کشش و ضربه ی فلز جوش این الکترود را نشان میدهد . دمای یپیشگرم و دمای بین پاسی حین جوشکاری وشرایط عملیات حرارتی پس از جوشکاری در ادامه در Table7 آمده است.
در Fig3 همین استاندارد، نحوه مونتاژ و شرایط جوشکاری برای ایجاد فلز جوش مناسب به منظور تهیه نمونه کشش و ضربه را نشان میدهد ( مانند ابعاد ورق ، زاویه پخ ، مقدار گپ ، تعداد پاس در هر لایه ، تعداد کل لایه های جوشکاری ، دمای پیش گرم و بین پاسی). جنس ورق مورد استفاده در Table6 همین استاندارد آورده شده است ( این اطلاعات را در پیوست “خواص مکانیکی” میتوانید ببینید) . از همین قطعه جوشکاری شده یک نمونه دمبلی شکل برای آزمون کشش وپنج نمونه ضربه برای آزمون ضربه تهیه میگردد. از قطعه جوشکاری شده قبل از تهیه نمونه ، میتوان برای آزمون رادیوگرافی جهت بررسی سلامت جوش استفاده کرد.
| A5.5 Table3 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tension Test Requirement الزامات آزمون کشش |
||||||
| Postweld Condition وضعیت عملیات حرارتی بعد از جوشکاری |
Elongation percentage درصد ازدیاد طول |
Yield Strength (MPa) استحکام تسلیم |
Tensile Strength استحکام کششی |
AWS Classification طبقه بندی استاندارد AWS |
||
| Mpa (مگا پاسگال) |
Ksi (کیلو پوند بر اینچ مربع) |
Mpa (مگا پاسگال) |
Ksi (کیلو پوند بر اینچ مربع) |
|||
| PWHT (عملیات حرارتی دارد) |
17 | 530 | 77 | 620 | 90 | E9018-B91
(E6218-B91) |
برای اطلاعات بیشتر در مورد خواص مکانیکی ، الزامات و شرایط جوشکاری ، تهیه نمونه و انجام آزمون ، پیوست “خواص مکانیکی” را مطالعه نمایید.
این الکترود مشابه بقیه الکترودهای کروم-مولیبدن دار الزام آزمون ضربه ندارد. (Not Specified یعنی مشخص نشده است)
دمای پیشگرم و بین پاسی در جوشکاری قطعه آزمون مکانیکی و نیز شرایط عملیات حرارتی بعد از آن در جدول زیر (Table 7) مشخص شده است.
| A5.5 Table 7 | |||
|---|---|---|---|
| Preheat, lnterpass, and Postweld Heat Treatment Temperatures دمای پیشگرم ، بین پاسی و عملیات حرارتی پس از جوشکاری |
|||
| Postweld Heat Treatment عملیات حرارتی پس از جوشکاری |
Preheat and Interpass Temperture (°ᶜ ) پایسی دمای پیش گرم و بی(درجه سانتیگراد) |
AWS Classification طبقه بندی استاندارد AWS |
|
| Time (hour) زمان (ساعت) |
Temperture (°ᶜ ) دما (درجه سانتیگراد) |
||
| 2 | 760±15 | 200-315°ᶜ | E9018-B91 (E6218-B91) |
B23(A) – B24 – B91 – B92(A) – B115 – برای الکترود E9018-NM2 مدت زمان نگهداری 8 ساعت است .
برای اطلاعات بیشتر در مورد فرآیند و نحوه انجام عملیات حرارتی ، بندهای 9.4.1.1 تا 9.4.1.3 در پیوست “خواص مکانیکی” را مطالعه نمایید.
اشتباه نکنید این جدول مربوط به انبارداری محصولات جوشکاری نیست . این جدول Table A2 شرایط نگهداری و بازپخت الکترود پس از بیرون آوردن از بسته بندی سازنده را نشان میدهد. طبق بند A6.12.3اگر الکترودهای پوشش دار غیر سلولزی رطوبت بیش از حد جذب کرده باشد، ممکن است با پخت مجدد آنها را بازسازی (اصلاح) کنند. بسته بندی وکیوم نیاز به بازپخت ندارد. در نهایت همانطور که در زیرنویس جدول هم آمده نظر سازنده برای تعیین دمای بازپخت محصول جوشکاری ترجیح داده می شود.
| A5.5 Table A2 | |||
|---|---|---|---|
| Typical Storage and Drying Conditions for Covered Arc Welding Electrodes شرایط معمول نگهداری و بازپخت الکترودهای روکش دار جوشکاری قوس دستی |
|||
| Drying Condition شرایط بازپخت |
Storage Conditions شرایط نگهداری |
AWS Classification طبقه بندی استاندارد AWS |
|
| Holding Ovens آون نگهدارنده |
Ambient Air هوای محیط |
||
| [250-425]˚ ͨ
1hour at temperture یک ساعت در دما |
[125°ᶜ – 150°ᶜ ] | Not Recommended توصیه نمیشود |
E9018-B91
(E6218-B91) |
در بخش 5.3.2.1 از استاندارد AWS D1.1 نیز اطلاعاتی در مورد بسته بندی ، بازپخت و تعداد دفعات مجاز باز پخت گفته است . برای اطلاعات بیشتر در مورد شرایط نگهداری و بازپخت و نیز حداکثر مدت زمان مجاز نگهداری الکترودها در معرض هوا ، پیوست “نگهداری و پخت” را مطالعه نمایید
این جدول Table A3 از استاندارد AWS A5.5 مربوط به سال 2014 است. در بازنگری 2022 این جدول حذف شده است. در این جدول برای هر قطر یک محدوده آمپر برای جوشکاری را پیشنهاد میدهد . این جدول در Annex A استاندارد AWS A5.5 هست که در واقع پیوست غیر اجباریه. در واقع این آمپرها برای راهنمایی مصرف کننده است و درعین حال باید در نظر داشت که پیشنهاد سازنده الکترود ترجیح داده میشود.
| A5.5 Table A3(2014) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Typical Amperage Range | ||||||
| 6.0 | 7/32 | 5.0 | 4.0 | 3.2 | 2.5 | Electrode Diameter (mm) قطر الکترود (میلیمتر) |
| 315-400 | 260-340 | 200-275 | 135-185 | 115-155 | 70-100 | Typical Amperage Range محدوده آمپر معمول |
برای اطلاعات بیشتر در مورد آمپر مصرفی و مقایسه آمپر پیشنهادی الکترودهای مختلف ، پیوست “آمپر مصرفی” را مطالعه نمایید.
جدول زیر Table11 از استاندارد AWS A5.5 محدوده درصد وزنی رطوبت مجاز پوشش (روکش) الکترود را نشان میدهد.
میزان رطوبت پوشش الکترود) در صورت نیاز طبق Table5 یعنی جدول آزمونهای اجباری (، باید با هر روش مناسب تعیین شود که حداکثر مقدار مجاز رطوبت روکش الکترد در قسمت (As-Receivd or Conditioned) در جدول زیر آمده است.
برای اینکه یک الکترود کم هیدروژن به عنوان الکترود مقاوم به جذب رطوبت با پسوند تکمیلی (نشانگر) اختیاری «R» شناخته شود، باید الکترودهای کافی در محیطی با دمای 27 درجه سانتی گراد ، 80 درصد رطوبت نسبی (RH) و به مدت حداقل 9 ساعت قرار گیرد. که حداکثر مقدار مجاز رطوبت روکش الکترود بعد از قرار گیری در این محیط در قسمت (As-Exposed) در جدول زیرآمده است.
| A5.5 Table 7 | ||
|---|---|---|
| Moisture Content Limits for Low-Hydrogen Electrode Coverings محدودیت رطوبت پوشش الکترود های کم هیدروژن |
||
| As-Exposed قرار گرفته در شرایط خاص آزمون (آزمون جذب رطوبت) |
As-Receivd or Conditioned حالت دریافت مستقیم یا حالتی که در شرایط خاص قرار گرفته (مانند پخت مجدد) |
AWS Clssification طبقه بندی AWS |
| Not specified مشخص نشده است |
0.15 | E9018-B91 , E9018-B91 HZ |
| 0.4 | 0.15 | E9018-B91 R , E9018-B91 HZ R |
برای اطلاعات بیشتر در مورد آزمون رطوبت و آزمون رطوبت جذب شده ، پیوست “آزمون رطوبت” را مطالعه نمایید.
آزمون هیدروژن نفوذی در جوش از آزمونهای اختیاری میباشد و اجباری نیست . برای آزمون هیدروژن نفوذی در جوش باید از کوچکترین و بزرگترین قطر الکترود و بدون هیچ بازپختی آزمایش صورت پذیرد ، مگر اینکه سازنده در مورد بازپخت توصیه ای داشته باشد. جدول زیر Table12 از استاندارد AWS A5.5 ، حداکثر مقدار مجاز هیدروژن نفوذی در جوش برای داشتن نشانگر (پسوند) تکمیلی H4 یا H8 یا H16 بعد از نام الکترود را نشان میدهد.
| A5.5 Table 12 | ||
|---|---|---|
| Diffusible Hydrogen Requirements for Weld Metal with Optional Supplemental Designators الزامات هیدروژن نفوذی برای فلز جوش با مشخصه (نشانگر) های تکمیلی اختیاری |
||
| Diffusible Hydrogen Content, (Average mL/100g Deposited Metal, Max) حداکثر میزان هیدروژن نفوذی در جوش (میلی لیتر در 100 گرم فلز جوش ) |
Diffusible Hydrogen Designator مشخصه (نشانگر) هیدروژن نفوذی |
AWS Classification طبقه بندی AWS |
| 16 | H16 | E9018-B91
(E6218-B91) |
| 8 | H8 | |
| 4 | H4 | |
توضیح : این جدول میگه اگه آزمون هیدروژن نفوذی رو انجام دادی ، بر اساس نتیجه بدست اومده میتونی یکی از نشانگرهای H4 یا H8 یا H16 رو استفاده کنی. مثلا اگه میزان هیدروژن نفوذی کمتر از 4 میلی لیتر در 100 گرم جوش بود ، میتونی از مشخصه (نشانگر) H4 استفاده کنی.
برای اطلاعات بیشتر در مورد اثر هیدروژن در جوش و فرآیند انجام آزمون هیدروژن ، پیوست “آزمون هیدروژن نفوذی در جوش” را مطالعه نمایید.
این آزمون که جزء آزمونهای اجباری است به عنوان ابزاری برای نشان دادن قابلیت استفاده یک الکترود گنجانده شده است. این آزمون مربوط به ظاهر جوش است (یعنی صافی جوش، ,undercut یا سوختگی کناره جوش، overlap یا همپوشانی ، ابعاد جوش و مقاومت در برابر ترک). همچنین یک روش عالی و ارزان برای تعیین کیفیت جوش در ریشه جوش (یکی از ملاحظات مهم برای الکترود) ارائه می دهد. نتایج آزمایش ممکن است تحت تأثیر میزان مهارت جوشکار باشد.
منظور از جوشکاری در موقعیت عمودی جوشکاری به سمت بالا می باشد (حالت سربالا)
برای اطلاعات بیشتر پیوست “آزمون جوش گوشه” را مطالعه کنید.
در آنجا ازمتن استاندارد، تمام مواردی که در مورد نحوه انجام این آزمون و معیارهای پذیرش است، آورده شده است. میتوانید از مطالعه جدول 8 اطلاعات جانبی خوبی نیز بدست آورید. مانند نسبت حدودی قطر الکترود و ساق جوش در جوش گوشه. یا نسبت ضخامت ورق و قطر الکترود مصرفی . همچنین الکترودهای مختلف را میتوانید با هم مقایسه کنید . این اطلاعات در فرآیند اجرا و حتی طراحی جوش میتواند به شما کمک کند.
این آزمون جزء آزمونهای اجباری است ، جوش شیاری که در 9.4.1 شرح داده شده و در شکل 3 نشان داده شده ، باید برای ارزیابی سلامت فلز جوش رادیوگرافی شود. (پیوست “خواص مکانیکی” را ببینید)
برای اطلاعات بیشتردر مورد روش انجام آزمون رادیوگرافی و معیارهای پذیرش عیوب جوش و رسیدن به پاسخ سوالات بالا پیوست “آزمون رادیوگرافی” را مطالعه نمایید.
در آنجا با سلامت جوش الکترودهای سلولزی ، روتیلی و قلیایی بطور مقایسه ای آشنا میشوید. نحوه جوشکاری قطعه و نیازمندیهای آن در پیوست “خواص مکانیکی” آمده است.
| لینک پیوست اطلاعات محصول |
نام تجاری محصول | شرکت تولید کننده محصول جوش |
|---|---|---|
| لینک پیوست | Cromoten 9M E9818-B91 | adorwelding |
| لینک پیوست | Atom Arc 9018-B91 | ESAB |
| لینک پیوست | OPUS 9 CMV | GEKA |
| لینک پیوست | CROMOTHERME-91 | dnhsecheron |
| – | AMA 1100R | AMA |
برای تکمیل اطلاعات در مورد این محصول و بخشهای دیگر استاندارد AWS A5.5 ، لینکهای زیر از متن استاندارد، تدوین و دسته بندی شده است .
آباد ایران
